دسته بندی اصلی
منوی کاربردی
ساخت عطر در خانه

آیا امکان ساخت عطر در خانه وجود دارد؟

0 دیدگاه
7 دی 1396
664 بازدید
(بدون رای)
Loading...
خلاصه این نوشته:

دنیای اسرار آمیز و خوشبوی عطر هرکسی را شیفته خودش می کند؛ از بوهای قدیمی و خوشی که خاطره ها را به یاد می آورند تا رایحه های جدیدی که دنیای پر جنب و جوش و صنعتی عطر با آنها طرفدارانش را شگفت زده می کند. حتما شما هم عطر و برند خاصی را دوست […]

دنیای اسرار آمیز و خوشبوی عطر هرکسی را شیفته خودش می کند؛
از بوهای قدیمی و خوشی که خاطره ها را به یاد می آورند
تا رایحه های جدیدی که دنیای پر جنب و جوش و صنعتی عطر با آنها طرفدارانش را شگفت زده می کند.
حتما شما هم عطر و برند خاصی را دوست دارید و بارها آنها را هدیه داده یا برای خودتان خریداری کرده اید.
اما آیا تابحال به ساخت عطر در خانه فکر کرده اید؟

ساخت عطر مورد علاقه تان در خانه

ساخت عطر در خانه

قصد دارم در این مقاله شما را با چند روش مختلف ساخت عطر آشنا کنم!
البته ساخت عطر در خانه بیشتر از هر چیز نیاز به دقت و حوصله دارد.
پس اگر تازه کار هستید، نباید یکی دوبار اول انتظار رایحه های خاص و هارمونیک داشته باشید.
درست کردن عطر هم درست مثل آشپزی است؛
باید کمی تمرین کنید تا بتوانید مزه ها را با هم ترکیب کنید و مزه جدید خلق کنید.

در درجه ی اول بهتر است برای ساخت عطر، کمی بیشتر با عطر ها آشنا شوید.

درباره عطر بیشتر بدانید

عطرهای امروزی از قسمت های مختلف گیاهان تشكیل شده اند.
این قسمتها شامل برگ تنه ریشه ساقه میوه دانه و غیره میباشند.
از گیاهانی که در عطر سازی کاربرد بیشتری دارند میتوان به ترنج. هل. صدر. یاسمن. زنبق زرد و … نام برد.
گیاهانی که بیشترین اهمیت را در عطر سازی دارند با توجه به قسمتی که مورد استفاده قرار میگیرد
شامل روغن طبیعی رز.عصاره یاسمن و گلهای پرتقال اشاره کرد.
معمولا عطرهای امروزی هر کدام شامل درصدی از گیاهان نام برده در مواد متشکله خود میباشند.

مهمترین لحظات حس کردن عطر

ساخت عطر دلخواه

عطرهای امروزی دارای تفاوتهای زیادی با یكدیگر میباشند.
از جمله این تفاوتها معیار اثر اولیه عطر می باشد.
این اثر که در واقع همان حسی می باشد که در اولین برخورد با آن عطرصورت میگیرد و معمولا پس از چندین دقیقه پایان میپذیرد.
توانمندی این اثر می تواند باعث جذب بیشتر مشتری شود.
اثر بعدی اثر رایحه می باشد که همان حسی است که شما پس از بو کردن پوست آغشته به عطر احساس می كنید.
به این مرحله. مرحله میانی نیز گفته میشود.
مرحله نهایی، حسی می باشد که پس از خشك شدن و یا احیانا جذب شدن عطر به پوست بدن احساس میشود

عطرها را به طور کلی می‌توان به دو گروه عمده تقسیم کرد.
یکی عطرهای مایع که طیف بسیار وسیعی از عطرها را به خود اختصاص می‌دهد
و دیگری عطرهای جامد که به صورتهای مختلفی وجود دارند.
از عمده عطرهای جامد می‌توان به مُشک جامد و عود و عطرهای شیمیایی جامد اشاره کرد.
همچنین عطرها را با توجه به نحوه تولید آنها به دو گروه طبیعی و شیمیایی تقسیم می‌کنند.

عطرهای طبیعی :

عطرهای طبیعی به عطرهایی گفته می‌شود که حاصل تغییر و تحول در یک چیز طبیعی است؛
مثل عطر «گل محمدی» که همان گلاب است
یا عطر گل یاس و عطر گلهای مختلف که از تغلیظ کردن عصاره گلهای مختلف به دست می‌آید.
یکی از طبیعی‌ترین و مرغوب ترین عطرهای طبیعی دنیا، عطری است که از ناف آهوی چینی به نام «آهوی خُتن» که در دشت «خُتن» در چین زندگی می‌کند به دست می‌آید.
همچنین عطری که از عصاره نوعی گل رز معروف به «رز محمدی» به دست می‌آید.
در ایران عصاره رقیق شده این عطر را به نام گلاب به صورت خوراکی استفاده می‌کنند.
می‌گویند پیامبر اسلام  (صلی الله علیه و آله) از این عطر استفاده می‌کرده به همین دلیل به «گل محمدی» معروف شده است.

عطرهای شیمیایی :

عطرهای مصنوعی و یا شیمیایی عطرهایی هستند که توسط علم شیمی و با تغییر و تحول در یک یا چند ماده شیمیایی بدست می‌آید.
عطرهای شیمیایی عموماً دوام و ماندگاری بیشتری نسبت به عطرهای طبیعی دارند؛
چون در بافت ملکولی آنها از انواع و اقسام مواد شیمیایی استفاده شده که باعث دوام زیاد آنها می‌شود.
عطرهای شیمیایی به صورت‌های مختلفی وجود دارند.

یک دسته از این عطرها با درجه خلوص بالا و به صورت مایع در قوطی‌هایی با وزنهای متفاوت و از جنس آلومینیوم و با نامهای بسیار متنوع (چیزی در حدود بیش از ده هزار نام مختلف) تولید شده و به بازار عرضه می‌شوند.
این قبیل عطرها را در صنایع مختلف آرایشی و بهداشتی و کرم سازی و صابون سازی به کار می‌برند.
علاوه بر آن به صورت خالص و برای خوشبویی تن و بدن نیز استعمال می‌شود.

دسته دیگر عطرهای مایع به نام عمومی «ادکلن» و با تنوع بیش از چند هزار نام متفاوت تجاری در بازار وجود دارد.
که همان عطرهای خالص مایع که ذکر آن شد به اضافه لاکی مخصوص و ماده نگهدارنده ویژه در شیشه‌ها و قوطی‌های مختلف تولید و عرضه می‌شود.
ادکلن‌ها عموماً دوام کمتری نسبت به عطرها دارند و در شیشه‌های اسپری‌دار ارائه می‌شوندتا استفاده از آنها راحت‌تر باشد.
گروهی دیگر از همین دسته از عطرها، اسپری‌های خوشبوکننده بدن و هوا می‌باشند
که در اشکال و انواع بسیار زیادی در بازار وجود دارند و محتویات آنها همان ترکیبات ادکلن‌هاست؛
به اضافه گازی ویژه که در کپسولهای فلزی خاص نگهداری می‌شوند.
مثل ادکلنها دارای یک اسپری است که با فشار گاز داخل کپسول به بیرون هدایت شده و با فشار زیاد اسپری می‌شوند.

چرخ رایحه در ساخت عطر

چرخ رایحه در ساخت عطر

برای ساخت عطر استاندارد از رایحه های نزدیک بهم استفاده کنید
در این مرحله کمی درباره عطرها و رایحه های مختلف توضیح داده ایم.
اگر برای ساخت عطر اختصاصی تان عجله دارید، سراغ مرحله بعدی بروید.
رایحه عطرهای مختلف بسته به زمانی که بوی آنها به مشام میرسد، به سه نت اصلی تقسیم میشوند.

  • نت بالایی : رایحه ای است که به محض استعمال عطر احساس میشود و کمی بعد از بین میرود.
    نت بالایی معمولاً یکی از این رایحه هاست : لیمو، پرتقال، گریپ فروت، نارنج، نعناع تند، نعناع و … .
  • نت میانی : این نت بلافاصله بعد از تمام شدن نت بالایی به مشام میرسد.
    نت بالایی رایحه هایی مثل گشنیز، مرزنگوش، ریحان، علف لیمویی، رزماری، شمعدانی، اسطوخودوس و … است.
  • نت پایه یا پایانی : این نت بعد از نت میانی احساس میشود و رایحه اصلی عطر شماست.
    نت پایه معمولاً بوی پچولی یا نعناع هندی، کندر، چوب سرو و کاج میدهد.

وقتی می خواهید عطر بسازید باید نت ها را از آخر به اول اضافه کنید؛
ابتدا نت پایه، سپس نت میانی و در آخر هم نت بالایی.

خانواده های رایحه

عطرها معمولاً به چهار خانواده گلی، شرقی، چوبی و تازه تقسیم میشوند.
وقتی با چرخ رایحه و این خانواده ها آشنا باشید،
می توانید رایحه هایی را ترکیب کنید که در این دسته بندی به هم نزدیک تر هستند.
به این ترتیب هارمونی و هماهنگی رایحه های مختلف به حداکثر میرسد و میتوانید یک رایحه جدید خلق کنید.
تقسیم بندی های مختلفی برای خانواده رایحه های مختلف وجود دارد که ما یکی از آنها را در زیر آورده ایم (به ترتیب ها دقت کنید) :

  • گلی (Floral) : گلی، گلی ملایم (Soft Floral) و گلی شرقی (Floral Oriental).
  • شرقی (Oriental) : شرقی ملایم (Soft Oriental)، شرقی و شرقی چوبی (Woody Oriental).
  • چوبی (Woody) : چوبی جنگلی یا خزه دار (Mossy Woods) و چوبی خشک (Dry Woods).
  • تازه و خنک (Fresh) : مرکبات (Citrus)، سبز (Green) و آب (Water).

می توانید همین اطلاعات را به شکل بهتری در تصویر چرخه رایحه که در بالا آمده؛ ببینید.
برای ساخت عطر بهتر، رایحه های نزدیک را با هم مخلوط کنید!

 

روش اول ساخت عطر

روش اول ساخت عطر

 

وسایل مورد نیاز :

  • الکل
  •  روغن اسانس، روغن عطر، روغن دم کرده یا طعم دهنده های غذایی مثل وانیل (توضیحات بیشتر را در ادامه بخوانید)
  • آب مقطر یا آب معدنی
  • گلیسیرین

لازم نیست همه روغن هایی که در بالا نام بردیم را داشته باشید.
البته هرچه مواد خام تنوع بیشتری داشته باشند، دست تان در ساخت رایحه بازتر است.
این روغن ها را می توانید از عطاری ها بخرید.
بین روغن هایی که نام بردیم، روغن اسانس از همه ارزانتر است چون مصنوعی است.

ابزار مورد نیاز :

  • یک بطری شیشه ای برای نگه داشتن عطر دست ساز (بهتر است رنگی باشد)
  • شیشه مربا برای مخلوط کردن رایحه ها
  • قاشق یا فنجان اندازه گیری
  • قطره چکان
  • قیف
  • فویل یا کاغذ کادو (اگر از بطری شیشه ای شفاف استفاده می کنید)

بطری ها را آماده کنید

بطری ها و شیشه های مربا را در ظرفشویی یا با روش های دستی استریل کنید.
اگر از بطری های کهنه استفاده می کنید، اینکار را با دقت بیشتری انجام بدهید.
هر چیزی که اسانس و عطر به مدت طولانی در آن قرار می گیرد، باید کاملاً تمیز باشد.

الکل را اضافه کنید

هرچه الکل خالص تر باشد، بهتر است
یک چهارم فنجان الکل داخل شیشه مربا بریزید.

رایحه ها را ترکیب کنید

حالا می توانید ساخت عطر را آغاز کنید.
از قبل لیست رایحه ها و ترتیب اضافه کردن آنها را روی کاغذ بنویسید.
25 قطره روغن اسانس یا روغن عطر داخل شیشه مربا بریزید.
یکی از رایحه های لیست را بردارید و چند قطره از آن داخل شیشه بریزید.
شیشه را تکان بدهید و محلول را بو کنید (حتماً نام رایحه ها و تعداد قطره ها را روی کاغذ بنویسید).
رایحه بعدی را بردارید و چند قطره از آن هم اضافه کنید.
همینطور میزان و تعداد رایحه ها را کم و زیاد کنید تا به عطر دلخواه تان برسید.
اگر نمی دانید باید از کجا شروع کنید، الکل را در ظرف های کوچک تر بریزید
و در هر کدام از آنها رایحه های مختلف (با اندازه های مختلف) را آزمایش کنید.
کسب تجربه کمک میکند خلاقیت تان در ساخت عطر خانگی زودتر بروز پیدا کند.

صبر کنید تا عطر عمل بیاید

وقتی به رایحه مورد نظرتان رسیدید، باید صبر کنید تا عطر خوب جا بیفتد و عمل بیاید.
عطر را به دست کم 48 ساعت در محیط خشک و خنک بگذارید.
این مدت بسته به نوع رایحه هایی که استفاده کرده اید تا یک ماه هم میرسد.
اینکار باعث میشود رایحه های مختلف بهتر باهم ترکیب بشوند و ماندگاری عطر هم بیشتر بشود.
بعد از طی شدن زمانی که مشخص کرده اید، عطر را بردارید و آن را بو کنید.
اگر از رایحه آن راضی نبودید، از روی لیست تان کاستی هایش را برطرف کنید و دوباره بگذارید تا جا بیفتد.

آب و گیلیسرین را اضافه کنید

حالا که عطرتان آماده شده باید آن را رقیق کنید.
ابتدا دو قاشق آب مقطر یا آب معدنی به آن اضافه کنید.
اگر می خواهید اسپری عطر بسازید، میزان آب را بیشتر کنید.
حدود پنج قطره گیلیسرین هم اضافه کنید تا رایحه عطر در طول زمان حفظ بشود.
عطر خانگی و البته اختصاصی تان آماده است!

حالا می توانید عطر مخصوص تان را داخل ظرفی که انتخاب کرده اید، بریزید.
باز هم می گوییم که اگر از شیشه عطرهای قدیمی تان استفاده می کنید،
باید آن را کاملاً استریل کنید تا اصلاً بود ندهد.
اگر از شیشه شفاف استفاده می کنید،
حتماً آن را با کاغذ کادو یا فویل بپوشانید. اینکار عطر را در برابر نور مقاوم میکند.

روش بعدی ساخت عطر

با کمک دکتر محمدتقی عبادی، دکترای گیاهان دارویی، دو روش دیگر ساخت عطر خانگی را به شما آموزش می دهم.
شاید کمی دور از ذهن به نظر برسد
اما واقعیت این است که می توانید از گیاهان و گل های خوشبو عطر دلخواهتان را تهیه کنید.
مواد لازمش هم در دسترس است. شاید سر دیوار خودتان یا همسایه شاید هم در باغچه حیاط.
یاس امین الدوله و رز و شمعدانی در حیاط غوغایی به پاکرده اند با عطر بی نظیرشان، این رایحه های دلپذیر را به خانه بیاورید.

 

عملیات تقطیر

 

تقطیر در ساخت عطر

 

اولین روش یعنی تقطیر با آب برای تهیه اسانس گیاهان و گل هایی مانند اسطوخودوس، گل محمدی، رز، شمعدانی عطری، آویشن، میخک و مریم گلی به کار می آید؛
روشی که اگر به کاشان سفر کرده باشید مشابه آن را در گلاب گیری ها دیده اید.

مواد لازم:

  • ظرفی با گنجایش ۵۰۰ سی سی
  • آب: یک عدد
  • گل تازه موردنظرتان: ۷۵ تا ۸۰ گرم
  • سینی: یک عدد
  • اتانول: به مقدار لازم

طرز تهیه:

ابتدا ظرف را از آب پر کنید و روی اجاق گاز بگذارید.
بعد گل های تازه را در آن ریخته و اجازه دهید آب جوش بیاید.
بعد از اینکه آب جوش آمد، سینی سرد را با یک شیب ملایم بالای ظرف بگیرید
تا بخار ناشی از تبخیر آب همراه با ترکیبات معطر گل ها (اسانس) روی سطح آن بنشیند.
اسانس همراه با آب دائما به صورت قطره قطره از سینی به داخل ظرف جمع آوری اسانس چکیده می شود.
حال شما یک لایه روغن زرد کمرنگ یا زرد مایل به سبز روی سطح آب می بینید که همان اسانس گیاه است.
آن را از آب جدا کرده، در یک ظرف کوچک بریزید.

یادتان باشد ظرف تان باید کاملا خشک، تیره رنگ (با کشیدن یک لایه فویل آلومینیوم می توانید ظرف را در مقابل نور عایق کنید) و متناسب با میزان اسانس تان باشد.
برای این میزان از آب و گل، ظرف یک تا یک و نیم سی سی کافی است.
در این ظرف نباید هوا باشد و چون شما دستگاه وکیوم و خارج کردن هوا از ظرف را در خانه ندارید،
بهتر است شیشه های تان کوچک باشند که با اسانس پر شوند و دیگر هوایی در آنها وجود نداشته باشد.

حالا بعد از پر کردن شیشه و ظرف موردنظر از اسانس، روی آن اتانول بریزید.
اتانول حداکثر باید ۸۰ درصد از عطر شما را تشکیل دهد؛
یعنی میزان اسانس ۲۰ درصد باشد و اتانول ۸۰ درصد.
البته اگر دوست دارید عطرتان غلیظ تر باشد، می توانید اتانول کمتری اضافه کنید.
حالا عطر دست ساز و خانگی شما آماده است.

رعایت نکات این روش ساخت عطر:

  1. بهتر است ظرفی که برای جوشاندن گیاه در آب استفاده می کنید پیرکس باشد.
    چون این ظروف واکنشی نسبت به ترکیبات معطر گیاه نشان نداده و آنها را تغییر نمی دهند.
    ظروف استیل و آلومینیوم هم در رتبه بعدی قرار دارند.
  2. سینی شما باید کاملا سرد باشد.
  3. میزان گلی که شما برای ساخت عطرتان نیاز دارید بستگی به نوع آن دارد.
    اگر می خواهید اسانس اسطوخودوس بگیرید ۷۵ تا ۸۰ گرم گل آن کافی است
    اما بسته به حجم گل میزان آن می تواند کمتر یا بیشتر شود.
    حداکثر میزان متناسب با ۵۰۰ سی سی آب، ۱۰۰ گرم گل است.
  4. ظروفی که برای نگهداری اسانس استفاده می کنید باید تیره باشند و در معرض نور آفتاب قرار نگیرند.
    چون وقتی اسانس ها در معرض نور قرار می گیرند تند و بدبو می شوند.

 

عملیات خیساندن

خیساندن در ساخت عطر

 

دومین روش خیساندن در روغن های جاذب «Enfleurage» نام دارد
و برای تهیه اسانس گل هایی چون یاس، یاس امین الدوله، اقاقیای بنفش (گلیسین)، نرگس، یاسمن و مریم کاربرد دارد
چون ترکیبات معطر این گل ها به دمای بالا حساس و اسانسی شان پایین است.
در واقع این روش، شیوه سنتی و البته گران قیمت تهیه عطر در دنیاست چون نیاز به زحمت و زمان زیادی دارد.
اما در عین حال روشی است که با استفاده از آن در خانه هم می توانید عطر خودتان را تولید کنید.

مواد لازم:

  • گل تازه گیاه: به میزان لازم
  • روغن جاذب و بی بو مانند پارافین مایع، روغن کنجد و روغن زیتون بی بو: به میزان لازم
  • ظرف پیرکس مستطیل شکل: یک عدد
  • الکل اتانول: به میزان لازم

طرز تهیه:

  1. شما برای تهیه عطر به این روش می توانید از ظروف پیرکس مستطیلی شکلی که برای تهیه لازانیا یا سوفله ها به کار می روند استفاده کنید.
    حالا در ظرف تان به عمق یک سانتی متر روغن بریزید و گل ها را مرتب روی آن بچینید.
    تا جایی که روی روغن کاملا پوشانده شده و ظرف پر از گل شود.
    هر ۱۲ تا ۲۴ ساعت باید گل ها و روغن را هم بزنید.
    بعد از ۴۸ ساعت هم گل ها را از داخل روغن بردارید و روغن روی آنها را به خوبی بگیرید و جدا کنید.
    روغن را داخل ظرف برگردانید.
  2. بعد گل های تازه را به همان روغن داخل اضافه کنید و همان مراحل را طی کنید.
    ۲ تا ۳ نوبت باید این کار را انجام دهید تا روغنِ داخل ظرف از ترکیبات عطر اشباع شود.
    حالا نوبت عملیات استخراج ترکیبات عطری است؛ یعنی باید روی روغن الکل بریزید.
  3. اندازه الکل باز هم به میزان روغن بستگی دارد؛
    مثلا برای ۱۰۰ سی سی روغن اشباع شده، ۲۰ تا ۳۰ سی سی اتانول نیاز دارید.
    بعد از ریختن الکل، آن را جمع کنید و اجازه دهید الکل بپرد.
    دیگر عطرتان آماده شده و می توانید آن را در ظرف مناسب ریخته و استفاده کنید.

 

نکته هایی درباره عطر و عطرسازی

  • برای ساخت عطر در خانه اول باید کمی از گیاهان خوشبو شناخت داشته باشید
    و بدانید ترکیبات معطر آنها سنگین است یا سبک؛
    مثلا اگر ترکیبات آن سبک باشد و عملیات اسانس گیری دو ساعت طول بکشد، اسانس تهیه شده در نیم ساعت اول مطلوب تر است.
  • نکته دیگر این است که هر عطر باید سه نوت داشته باشد.
    نوت آغازین، نوت میانی و نوت پایانی
    عطری مطلوب است که در طول زمان یک کیفیت داشته باشد.
    منظور از نوت همان رایحه آن است. مثلا عطر مطلوب در نوت میانی اش یعنی تقریبا یک روز بعد از استفاده، باید همان رایحه نوت آغازین و بار اول را داشته باشد.
    ممکن است به مرور بوی آن کمتر شود اما نباید تغییر کرده باشد
    در عطرهای صنعتی این نوت ها طراحی می شوند چون ترکیبات عطرها یکنواخت نیستند.
    البته طراحی نوت کار سخت، پیچیده و بسیار ظریفی است که آموزش داده می شود
    و تعداد کمی از دانشجویان این رشته در مدرسه معتبری مثل مدرسه عطرسازی ژیودان سوییس می توانند هر سال در این بخش به تخصص برسند
  • شاید تهیه عطر در خانه کمی سخت باشد
    اما این کار برای کسانی که به عطر علاقه دارند
    و نگاه خاص تری به آن دارند، یک آغاز است.
    با چند بار امتحان کردن این کار در خانه می توانید آن را ادامه دهید.
  • برای برداشتن اولین قدم ها مطالعه کتاب «اصول و شیوه های عطرسازی، جلد اول و دوم» کمک تان می کند.
    این کتاب دو جلدی توسط رابرت آر. کالکین از عطرسازان بزرگ دنیا نوشته و توسط آقای شریف عطار در ایران ترجمه شده است.
    کتابی که در مدرسه عطرسازی ژیودان سوییس تدریس می شود و می تواند به شما کمک کند.

 

شما میتوانید برای تهیه عطرو اسانس خالص با ماتماس بگیرید و یا سفارش دهید.
چرا که ما مرجع فروش عطر های خالص به صورت گرمی هستیم؛
و از این طریق نیاز های شما عزیزان را برآورده میکنیم.

در کنارتان هستیم 

فروشگاه اینترنتی عطرماه 24 برای شما آرزوی لحظاتی خوشبو دارد.

مطالب مرتبط
ارسال نظر